«Φόβοι αρχέγονοι, φαντασίας επαρωγοί»:

Ατομική έκθεση χαρακτικής του Φώτη Βάρθη

26.02 – 21.03.2026 στο Κέντρο Τεχνών ΜΕΤΣ

 

 

Στις 26 Φεβρουαρίου εγκαινιάζεται στο Κέντρο Τεχνών ΜΕΤΣ η ατομική έκθεση χαρακτικής του Φώτη Βάρθη, σε επιμέλεια της Στεφανίας Κερκή, με θέμα τον λαογραφικό τρόμο στην ελληνική παράδοση. Η έκθεση αποτελεί το δεύτερο μέρος του εικαστικού πρότζεκτ «Φόβοι αρχέγονοι, φαντασίας επαρωγοί», ενός εν εξελίξει έργου κατάδυσης στους αρχέγονους ανθρώπινους φόβους, το οποίο ξεκίνησαν ο καλλιτέχνης και η επιμελήτρια το 2025 σε συνεργασία με την ομάδα Μαυροπίνακας, και αναπτύσσεται σε τρία μέρη. Σε συνέχεια της περσινής παρουσίασης, το πρότζεκτ αποκτά φέτος τη μορφή μιας συνεκτικής ατομικής έκθεσης χαρακτικής, η οποία συνοδεύεται από δημόσιο πρόγραμμα με ομιλίες, ξεναγήσεις και εργαστήρια που επιχειρούν να διερευνήσουν περαιτέρω τις εκφάνσεις του λαογραφικού τρόμου στην τέχνη.

Ο Φώτης Βάρθης παρουσιάζει μια συλλογή ξυλογραφιών με την τεχνική της χάραξης σε πλάγιο ξύλο, ως γέφυρα ανάμεσα στην παράδοση και τη σύγχρονη εμπειρία του τρόμου. Με αφετηρία τη βυζαντινή εικονογραφία, και συνεπής στην παράδοση του Φώτη Κόντογλου, και του Ράλλη Κοψίδη, ο καλλιτέχνης προχωρά βαθύτερα τη σύζευξη νεοελληνικής χαρακτικής και λαογραφικής παράδοσης με αυτή τη νέα σειρά έργων που αναδεικνύουν αρχετυπικές μορφές του τρόμου μέσα από τη λαϊκή φαντασία, και συστήνουν μια οπτική γλώσσα που συγκεράζει το ιερό και το μακάβριο, το φως και το σκοτάδι.

Με τη νέα σειρά έργων του, ο Βάρθης συνεχίζει τη σπουδή του στην ελληνική παράδοση και αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο οι αρχέγονοι φόβοι του συλλογικού ασυνειδήτου μετασχηματίζονται για να αντανακλούν τις ανησυχίες του παρόντος. Αντλώντας έμπνευση από δημοτικά τραγούδια και παραμύθια της ελληνικής λαϊκής παράδοσης με κυρίαρχο το στοιχείο του μεταφυσικού τρόμου, ο καλλιτέχνης αναζητά τη σημασία του στην ανθρώπινη εμπειρία από τότε μέχρι σήμερα. Οι αρχετυπικοί φόβοι που αναδεικνύονται μέσα από την παράδοση δεν αποτελούν φαντασιακά κατάλοιπα του παρελθόντος κόσμου, αλλά μετουσιώσεις της ανθρώπινης υπαρξιακής αγωνίας με ισχυρό συμβολικό αποτύπωμα.

Στη σύγχρονη συνθήκη απομάγευσης, η ανάγκη επαφής με το ανοίκειο και το υπερφυσικό διαρκώς αυξάνεται και αναδεικνύεται ως μοχλός κατανόησης ενός κόσμου υπό κατάρρευση. Η έκθεση έρχεται να μας θυμίσει ότι αυτή η ανάγκη μάς στρέφει στην αφήγηση και τη φαντασία, για να ξορκίσουμε το παράλογο της ύπαρξης. Σε έναν κόσμο που απομακρύνεται από τον μύθο, γιατί μοιάζει να αναζητούμε τώρα περισσότερο από ποτέ το υπερφυσικό; Ποιοι φόβοι επιβιώνουν και τι σηματοδοτούν για τη σύγχρονη ανθρώπινη εμπειρία;

 

Διάρκεια έκθεσης: 26.02-21.03.2026

Ώρες λειτουργίας:

Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή – 17:00-20:30

Τετάρτη, Σάββατο – 11:00-15:00

Κυριακή, Δευτέρα – κλειστά

 

Δημόσιο πρόγραμμα:

 

Πέμπτη 05 Μαρτίου

19:00 | Στον κόσμο κάποιων «αντικανονικών» δημοτικών τραγουδιών

Ομιλητής: Παντελής Μπουκάλας, συγγραφέας και μελετητής της δημοτικής ποίησης

Συντονισμός: Παναγιώτα Ανδριανοπούλου, Λαογράφος-Εθνολόγος, Μουσείο Νεότερου Ελληνικού Πολιτισμού

Μετά το πέρας της ομιλίας θα ακολουθήσει σύντομη μουσική ενότητα με την Μαρία Μελαχροινού με επιλεγμένα παραδοσιακά τραγούδια.

 

Σάββατο 07 Μαρτίου – 12:00 | Ξενάγηση από την επιμελήτρια και τον καλλιτέχνη

 

Τρίτη 10 Μαρτίου – 19:00 | Παραμύθια που στοιχειώνουν: Ο λαογραφικός τρόμος από την παράδοση στην σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία

Ομιλητές: Εμμανουέλα Κατρινάκη, Ερευνήτρια στο Κέντρο Ερεύνης Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών & Χρυσόστομος Τσαπραΐλης, συγγραφέας

Συντονισμός: Ασημένια Τσαλή, συνιδρύτρια & καλλιτεχνική διευθύντρια του Torvas Athens

 

Σάββατο 14 Μαρτίου

12:00 | Ξενάγηση από την επιμελήτρια & παρέμβαση της Μαρίας Βάρα, μέλος ΕΕΠ – Τμήμα Θεωρίας και Ιστορίας της Τέχνης της ΑΣΚΤ

13:00 | Ανοίκεια Πλάσματα: Συνθέτοντας Σύγχρονο Λαογραφικό Τρόμο – Εργαστήριο Δημιουργικής Γραφής του Torvas Athens (Ασημένια Τσαλή, Έλλη Βουγιούκα)

Kράτηση θέσης με σειρά προτεραιότητας κατόπιν δήλωσης ενδιαφέροντος στο [email protected]. Οι ενδιαφερόμενοι θα λάβουν email επιβεβαίωσης της συμμετοχής τους.

 

Πέμπτη 19 Μαρτίου

19:00 | Όψεις του λαογραφικού τρόμου στον κινηματογράφο: Από το δυτικό ανοίκειο στην ελληνική παραλογή

Ομιλητές: Βαρβάρα Κοντονή, κριτικός κινηματογράφου & Γιάννης Καντέα-Παπαδόπουλος, κριτικός κινηματογράφου (Κλικ)

Συντονισμός: Χρήστος Δερμεντζόπουλος, Καθηγητής πολιτισμικών και κινηματογραφικών σπουδών, Τμήμα Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού, Πάντειο Πανεπιστήμιο

 

Συντελεστές έκθεσης:

Εικαστικό έργο: Φώτης Βάρθης

Καλλιτεχνική επιμέλεια/ έρευνα: Στεφανία Κερκή

Επιστημονικοί σύμβουλοι: Μαρία Βάρα, Παντελής Μπουκάλας, Χρήστος Τριανταφύλλου

Γραφιστικός σχεδιασμός: Δημήτρης Μαλλιός

Οργάνωση Παραγωγής: Μαυροπίνακας ΑΜΚΕ

 

 

 

 

 

Βιογραφικά

 

Ο Φώτης Βάρθης (Αθήνα, 1983) αποφοίτησε το 2015 από το Α’ Εργαστήριο Χαρακτικής της ΑΣΚΤ με καθηγητή τον Γ. Γουρζή, έχοντας παρακολουθήσει επίσης το Γ’ Εργαστήριο Ζωγραφικής με καθηγητή τον Μ. Σπηλιόπουλο. Έχει παρουσιάσει το έργο του σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις σε Ελλάδα και εξωτερικό ενώ έργα του βρίσκονται σε ιδιωτικές συλλογές (Κολιαλή, Μοσχανδρέου, Ι. Παπακωνσταντίνου κ.ά.) και συλλογές πινακοθηκών (Δημ. Πινακοθήκη Κέρκυρας, Μαλάμου, Βαρδή κ.ά.) και τραπεζών (Alpha Bank). Έχει συνεργαστεί με μουσικούς (Villagers of Ioannina City, Μαρία Μελαχροινού – Palimpsesto Trio, κ.ά.), δημιουργώντας αυθεντικά χαρακτικά έργα για εξώφυλλα δίσκων, καθώς και με εκδοτικούς οίκους και εφημερίδες για τη φιλοτέχνηση εξωφύλλων (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Καθημερινή κ.ό.κ.). Από τις εκδόσεις Αντίποδες κυκλοφορούν τα βιβλία του: Η Ρομφαία της Αυγής (2015), ένα παραμύθι βασισμένο σε 14 χαρακτικά, και Γυναίκες που επιστρέφουν (2020, σε κείμενα Χρυσόστομου Τσαπραΐλη), μια σειρά χαρακτικών & διηγημάτων με θέμα τη γυναίκα στα παραδοσιακά δημοτικά τραγούδια των παραλογών. Έχει συνεργαστεί με εκδοτικούς οίκους και εφημερίδες για τη φιλοτέχνηση εξωφύλλων (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Καθημερινή κ.ά.).

 

Η Στεφανία Κερκή γεννήθηκε στην Αθήνα το 1990 με καταγωγή από τα Άγραφα και την Ήπειρο. Σπούδασε Νομική στο ΑΠΘ και Πολιτιστική Διαχείριση στο Πάντειο. Έχει συνεργαστεί με φορείς και δίκτυα πολιτισμού για το σχεδιασμό, την εξεύρεση πόρων και την υλοποίηση πολιτιστικών και εκπαιδευτικών προγραμμάτων και καλλιτεχνικών παραγωγών. Άρθρα και λογοτεχνικά κείμενά της έχουν δημοσιευθεί σε έντυπα και ηλεκτρονικά περιοδικά. Σήμερα εργάζεται στο χώρο της οπτικοακουστικής παραγωγής και συνεχίζει τις μεταπτυχιακές σπουδές της στο Τμήμα Θεωρίας και Ιστορίας της Τέχνης της ΑΣΚΤ. Το πρώτο της βιβλίο, η συλλογή διηγημάτων «Σατόρ», θα κυκλοφορήσει τον Μάρτιο από τις εκδόσεις Σμίλη.

“I Dwell I Depart I Adapt”
Camille Marquand

Εγκαίνια: 10/02 | 19.00 – 22.00

Διάρκεια: 10/02-21/02/2026
Επιμέλεια: Εμμανουέλα Αρχαγγελάκη
Διοργάνωση: Νιόβη Κρητικού
Διεύθυνση: Ευγενίου Βουλγάρεως 6, Μετς | 11636
Είσοδος Ελεύθερη

Στην εικαστική πρακτική της Camille Marquand διακυβεύεται το ζήτημα της αρμονικής
συνύπαρξης του ανθρώπου με τη φύση, μορφές προσαρμογής και η λεπτότητα της
ελπίδας μέσα σε συνθήκες μεταβολής. Σε μία εποχή ραγδαίας τεχνολογικής και
βιομηχανικής ανάπτυξης, όπου το φυσικό περιβάλλον μεταβάλλεται και οι βιότοποι
μετατοπίζονται, τα έργα της συγκροτούν πεδία όπου το χρώμα γίνεται τοπίο και η
μορφή αναδύεται ανάμεσα στην απειλή και την αντοχή.
Η Camille με ευαισθησία και ενσυναίσθηση παρουσιάζει την φύση και τα πλάσματά της
ως ιερό, φορέα μνήμης και ελπίδας. Με ζωηρά και χαρούμενα χρώματα περιγράφεται
η ομορφιά των πουλιών, των ζώων και των δέντρων που χρήζουν προσοχής και
φροντίδας. Μέσα από την αφαίρεση του φόντου εκφράζει καταστάσεις, συμβάντα και
κακώς κείμενα του ανθρώπινου εξελικτικού γίγνεσθαι. Σε αντίστιξη, με ακουαρέλα
ζωγραφίζει όμορφα τοπία που αποπνέουν γαλήνη και μία ξεγνοιασιά, που βρίσκεται
πλέον μόνο σε κοινωνικά «παρωχημένα» νησιώτικα χωριά.

Στην ζωγραφική πράξη,

το υλικό δημιουργεί στην επιφάνεια του καμβά ή του χαρτιού
khadi διαφορετικές ποιότητες σχέσης με τον κόσμο. Παράγεται μία σχέση του
ανθρώπου με το περιβάλλον, όπου το τοπίο δεν είναι η αναπαράστασή του· είναι η
βίωση συγκίνησης, η σχέση που έχει η υποκειμενικότητά του με αυτό. Για την Camille
έχουν σημασία τα πουλιά, που είναι τόσο όμορφα, αλλά συχνά βρίσκονται σε κίνδυνο.
Παρομοίως, τα ελάφια βρίσκονται υπό απειλή στα δάση, λόγω οικολογικών
καταστροφών και μόλυνσης του περιβάλλοντος.
Το συναίσθημα αυτό εντείνεται όταν οι μορφές είναι ρεαλιστικά αποδομένες και
απομονωμένες σε κάθε τοπίο, αφηρημένο και ταραγμένο. Η μορφή αποκόβεται από το
οικείο, εμφανίζεται ως ευάλωτη παρουσία και λειτουργεί ως μάρτυρας απώλειας και
μετατόπισης. Το τοπίο, άλλοτε δυναμικό κι άλλοτε ρευστό, δεν είναι ουδέτερο
σκηνικό· είναι πεδίο που προβάλλεται η αγωνία απέναντι στις κλιματικές και
πολιτισμικές αλλαγές.
Το χρώμα για την Camille λειτουργεί ως μέσο έκφρασης μίας συνθήκης απειλής που
δεν εξηγείται, αλλά γίνεται αισθητή. Οι συμπληρωματικές αντιθέσεις μεταφράζουν την
περιβαλλοντική διατάραξη σε αισθητική εμπειρία, συνήθως με το μοτίβο ψυχρών

τόνων δίπλα σε θερμούς. Η επανάληψη του διαγώνιου άξονα εντείνει αυτή την
κατάσταση. Μέσα σε αυτή την ένταση και καταστροφή, όμως, εμφανίζεται μία χρυσή
γραμμή, επιβλητική και ταυτόχρονα λεπτή κι εύθραυστη, ως ελπίδα αυτοθεραπείας κι
επιβίωσης.
Στις ακουαρέλες η εικόνα μοιάζει περισσότερο με ανάμνηση, όπου ανάλαφρες
στρώσεις χρώματος αφήνουν χώρο για ηρεμία. Τα νησιώτικα τοπία δεν είναι
νοσταλγικά ιδεώδη αλλά βιωμένοι τόποι, των οποίων η ευθραυστότητα καθιστά την
ανάγκη προστασίας εξίσου επιτακτική. Σε αυτή την εικαστική μετατόπιση, η
προσαρμογή δεν αφορά μόνο την απεικόνιση, αλλά και την ίδια τη ζωγραφική πράξη. Η
καλλιτέχνις αλλάζει ρυθμό, μέσο και ένταση, υποδηλώνοντας ότι η αρμονική
συνύπαρξη ανθρώπου και φύσης δεν επιτυγχάνεται μέσω κυριαρχίας, αλλά μέσω
σεβασμού και ελαχιστοποίησης του ίχνους.
Μέσα από τις μνήμες και τα βιώματά της, η Camille ανοίγει διάλογο για την κατοίκηση,
την φυγή, την προσαρμογή. Τα έργα γίνονται αφορμή στοχασμού και
επαναπροσδιορισμού της σχέσης φύσης και ανθρώπου, αναδεικνύοντας έννοιες όπως
η επιβίωση, η ευαλωτότητα και η επιμονή της ζωής.

Εμμανουέλα Αρχαγγελάκη

Σύντομο βιογραφικό

Η Camille Marquand είναι Βρετανίδα ζωγράφος που ζει στην Ελλάδα πάνω από είκοσι
χρόνια. Η πρακτική της αφορά λάδια και ακουαρέλα σε πολύχρωμα αφηρημένα και
ημι-αφηρημένα έργα που συνδυάζουν αφαιρετικά και αναπαραστατικά στοιχεία. Η
δουλειά της έχει εκτεθεί στην Ελλάδα και το Ηνωμένο Βασίλειο, και έργα της ανήκουν
σε δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές.

EN

Arts Centre Mets
“I Dwell I Depart I Adapt”
Camille Marquand

Opening: 10/02 | 19:00–22:00

Duration: 10/02–21/02/2026
Curated by: Emmanouela Archaggelaki
Organised by: Niovi Kritikou
Address: Evgeniou Voulgareos 6, Mets | 11636
Free admission

In Camille Marquand’s artistic practice, the question of the harmonious coexistence
between humans and nature is at stake, alongside modes of adaptation and the fragility
of hope under conditions of transformation. In an era of rapid technological and
industrial development, where the natural environment is altered and habitats are

displaced, her works constitute fields in which colour becomes landscape and form
emerges between threat and endurance.
With sensitivity and empathy, Camille presents nature and its creatures as sacred
entities, carriers of memory and hope. Through vivid and joyful colour palettes, she
renders the beauty of birds, animals and trees that call for attention and care. By
abstracting the background, she articulates conditions, events and the problematic
aspects of the human evolutionary process. In counterpoint, her watercolours depict
serene landscapes that emanate calmness and a sense of carefreeness—qualities now
encountered primarily in socially “obsolete” island villages.

Within the painterly act,

the material itself generates on the surface of the canvas or
khadi paper distinct relational qualities with the world. What emerges is a relationship
between human and environment in which the landscape is not a representation but an
experiential state: an affective encounter and a reflection of the subject’s relation to it.
For Camille, birds are of particular significance—exceptionally beautiful yet frequently
endangered. Similarly, deer are under threat in forest environments due to ecological
devastation and environmental pollution.
This affective intensity is heightened when the forms are rendered realistically and
isolated within each abstract and unsettled landscape. Detached from the familiar, the
figure appears as a vulnerable presence, functioning as a witness to loss and
displacement. The landscape—at times dynamic, at others fluid—is not a neutral
setting; it is a field upon which anxieties surrounding climatic and cultural
transformations are projected.
For Camille, colour operates as a vehicle for articulating a condition of threat that resists
explanation but is viscerally perceived. Complementary chromatic contrasts translate
environmental disruption into an aesthetic experience, most often through the
juxtaposition of cool and warm tones. The repeated use of a diagonal axis intensifies this
sense of instability. Yet within this tension and destruction, a golden line
emerges—assertive yet simultaneously fine and fragile—signifying a possibility of self-
healing and survival.
In the watercolours, the image assumes the character of a memory, where light
chromatic layers allow space for stillness and repose. The island landscapes are not
nostalgic ideals but lived places, whose fragility renders the need for protection equally
urgent. Within this artistic shift, adaptation concerns not only representation but the
very act of painting itself. The artist alters rhythm, medium and intensity, suggesting
that harmonious coexistence between humans and nature is not achieved through
domination, but through respect and the minimization of one’s imprint.
Through her memories and lived experiences, Camille opens a dialogue on dwelling,
departure and adaptation. The works become catalysts for reflection and for a

reconfiguration of the relationship between nature and humanity, foregrounding
notions such as survival, vulnerability and the persistence of life.

Emmanouela Archaggelaki

Bio

Camille Marquand is a British painter who has been living in Greece for over twenty
years. Her practice encompasses oil painting and watercolour, producing colourful
abstract and semi-abstract works that combine representational and non-
representational elements. Her work has been exhibited in Greece and the United